"Świat będzie zbawiony przez piękno...
... a pięknem jest Chrystus".
"Idiota" Dostojewskiego,

U Platona teologia piękna ma rolę fundamentalna: zachwyt nad pięknem budzi w człowieku wspomnienie jego boskiego pochodzenia i stopniowo pomaga mu przedsięwziąć jeszcze raz wyprawę ku Bogu.

Kościół Pierwotny, ogłaszający wcielenie Boga, ukazuje, że "piękno" przyodziało się w śmiertelne ciało:

<< była światłość prawdziwa która oświeca kazdego człowieka, gdy na świat przychodzi... a Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy >> [ 1 ]

Wypełnia się Psalm 45:  

<< Tyś najpiękniejszy z synów ludzkich,
Wdzięk się rozlał na twych wargach...
>> [ 2 ]

Ale wcielenie pozostaje skandalem, ponieważ dla poganina lub dla rozumnego umysłu, piękno nie może przybierać

<< odczuwalnego kształtu...

i pośród przemijających form doświadczać utrapień śmiertelnego życia...

tutaj gdzie lata są krótkie i nieszczęśliwe >> [ 3 ]

Wcielenie piękna umożliwia człowiekowi otrzymywanie nowej natury.

Już Stary Testament zapowiada związek między nawróceniem i przywracaniem pierwotnego piękna: piękno Ewy jest typem sytuacji człowieka przed grzechem pierworodnym. Adam znajduje partnera w tworzeniu dopiero wtedy, kiedy Bóg stwarza Ewę. Adam zdumiony jest jej pięknem:

<< Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mego ciała! >> [ 4 ]

Kiedy Mojżesz prowadzi ludzi do stóp Góry Synaj gdzie, otrzymają Torę, Pismo Święte i tradycja rabiniczna przedstawiają to spotkanie jako nowe małżeństwo zawarte między Bogiem i jego ludem. Przez obmycie [5] odrodzenia, ludzie pełni chorób, brzydoty, i wad spowodowanych grzechem i niewolą, zostają odbudowani do pierwotnego piękna Ewy: rabini piszą tak:

<< Ślepy odzyskiwał wzrok, kulawy mógł chodzić, trędowaci byli uleczeni, głuchy mógł znowu słyszeć,... >>

Bóg, widząc piękno nowej Ewy mógłby wykrzykiwać jak Adam:

<< Ta jest ciałem z mego ciała. >>

Ten sam język piękna używany jest w Pieśni nad Pieśniami by opisywać miłość Boga do swojego ludu:

<< O jak piękna jesteś, przyjaciółko moja,
jakże piękna! Oczy twe jak gołębice.
>> [6]

Janowi Chrzcicielowi, który prosi o świadectwo dla niego, Jezus odpowiada tymi słowami Izajasza:

<< Idźcie i donieście Janowi to coście widzieli i słyszeli: niewidomi wzrok odzyskują, chromi chodzą, trędowaci doznają oczyszczenia... >> [7]

W pierwotnym Kościele ikonografia jest świadectwem Wcielenia: Twarz Chrystusa może być przedstawiana ponieważ Bóg przybrał nasze ciało.

Ale kontemplowanie piękna oblicza Chrystusa budzi w człowieku jego prawdziwą naturę: Chrześcijanie przez chrzest stają się nowymi ludźmi, pokazując światu prawdziwą miłość, która jest miłością do nieprzyjaciela, miłość aż do oddania swojego życia za drugiego.

<< Wiemy , że przeszliśmy ze śmierci do życia ponieważ kochamy braci. >> [ 8]

Dlatego istnieje bardzo mocny związek między pięknem i ewangelizacją: piękno oblicza Chrystusa jest przekłada się na piękno chrześcijańskiej wspólnoty, żywego ciała Chrystusa w historii. To jest wspólnota, która objawia piękno natury Boga w jedności i przebaczaniu. Jezus mówi:

« Kto zobaczył Mnie, zobaczył także Ojca » [ 9 ]

Dlatego ten, kto widzi wspólnotę chrześcijańską, gdzie ukazuje się miłość do nieprzyjaciela, widzi prawdziwą ikonę Chrystusa.

W ciągu dziejów, Kościół zawsze dostrzegał ten związek między pięknem a ewangelizacją. Kościół w ciągu stuleci był największym wytwórcą piękna. Wszystko odzwierciedla piękno Chrystusa, piękno wspólnoty i braterskiej komunii. Ewangelizacja Słowian dokonała się przede wszystkim przez piękno liturgii, ikon i pieśni.

Dopiero w tych ostatnich latach, także wewnątrz Kościoła, zdaje się zwyciężać pewna wizja funkcjonalna. Wizja ta redukuje miejsca gdzie wspólnota żyje, spotyka się i gromadzi, do zwykłych sal spotkania.

Dzisiaj, bardziej niż kiedykolwiek, jest konieczne i pilne, aby struktury Kościoła były odnawiane. Odpowiedzią na globalną wioskę, na Wielkie Miasto, na monokulturę, jest parafia, która może stawać się "niebiańską wioską." Bardziej ludzki model społeczny zdolny otwierać przestrzenie dla nowej cywilizacji miłości, zgromadzenie eucharystyczne, które przyczyniłoby się do czynnego udziału wiernego, rzeczywistość wspólnoty z katechumenium złożonym z pięknych sal liturgicznych na celebracje w małych wspólnotach.

Projekt Domus Galilaeae i namiot w którym Papierz będzie celebrował Eucharystię 24 marca na Górze Błogosławieństw, są próbą ponownego odkrycia form architektonicznych i ikonograficznych, które mogłyby pomagać ponownie wprowadzać piękno w życie Kościoła.

 


[1] J 1,9.14 Biblia Tysiąclecia , Pallotinum 1991.

[2] Ps 45,3 Biblia Tysiąclecia, Pallotinum 1991.

[3] Giacomo Leopartdi, Hymn do jego Kobiety.

[4] Rdz 2,23 Biblia Tysiąclecia, Pallotinum 1991.

[5] Wj 19,10-14; The New Jerusalem Bible, Doubleday press.

[6] PnP 4,1; The New Jerusalem Bible, Doubleday press.

[7] Łk 7,22-23; The New Jerusalem Bible, Doubleday press.

[8] 1 J 3,14; The New Jerusalem Bible, Doubleday press.

[9]  J 1,3; The New Jerusalem Bible, Doubleday press.


Wszystkie materiały na tej stronie Copyright © 2000 Domus Galilaeae.
Wszystkie prawa zastrzeżone.